Johannes Bartholdi Nauta (1837-1907), de oprichter van de pekfabriek op de ‘Pikpolle’. Hij was kind van Abraham Waslander Nauta en Pieterig Gerbens Faber. Johannes Bartholdi trouwd met Sjoerdtje Lanting en wonen destijds aan de Uilenburg 21 en krijgen 8 kinderen;
- 1866: Pietje Nauta, trouwt met Foeke Troelstra en wordt 61 jaar.
- 1868: Cornelis Johannesz Nauta, trouwt eerst met Hendrika Sjoerds Kuperus. Dit huwelijk blijft kinderloos. Daarna trouwt hij met Johanna van der Wal en met de kinderen uit dit tweede huwelijk wordt hij stamhouder.
- 1871: Geertje Nauta, trouwt met Jan de Vries en wordt 77 jaar.
- 1873: Johanna Maria Fredelina Nauta, trouwt met Hidde Siegert en wordt 74 jaar.
- 1875: Gelkjen Nauta, blijft ongehuwd en wordt 88 jaar.
- 1877: Alida Nauta, blijft ongehuwd en wordt 58 jaar.
- 1879: Elbrig Nauta, overlijdt op 11 jarige leeftijd.
- 1882: Abraham Nauta, trouwt met Antje de Vries en krijgt 5 dochters. Hij wordt 64 jaar.
Johannes Bartholdi begint waarschijnlijk ergens in een weiland buiten de stad met het stoken van houtskool om daarmee teer te maken voor de scheepswerven in IJlst. Deze productie groeit zodanig dat deze na verloop van tijd verplaatst wordt naar de ‘Pikpolle’ aan de Geeuw.
De naam ‘Pikpolle’ doet vermoeden dat de naam komt van pik, teer of dergelijke. Dat lijkt niet zo te zijn. De term ‘Pikpolle’ uitgelegd: Pikpolle (of in het Fries: Pikpôlle) is een typisch Fries woord dat meestal verwijst naar een klein, drassig eilandje of een met gras begroeid heuveltje in het water. In het Nederlands is het woord beter bekend onder de variant pol.
Hoogstwaarschijnlijk was dit het stuk grond waar voorheen de Rogmolen heeft gestaan.
Het bedrijfje krijgt een serieuze omvang en wordt later voortgezet door de zonen van Johannes Bartholdi, Cornelis en Abraham Nauta. (C. en A. Nauta).
Op 1 april 1903 wordt de oprichtingsakte voor de VOF C&A Nauta door notaris Wiarda te IJlst opgesteld. Een maand later verkoopt vader Johannes Bartholdi Nauta een huis met schuur voor f 300,- aan zijn beide zoons. Enkele jaren later rond 1910 wordt de teerproductie op de ‘Pikpolle’ aangevuld met houtzagerij van de Trompmolen. C&A Nauta presenteren zich als oliekokerij, lijnolie, teer, pik enz. én als loonzagerij De Trompmolen.
Abraham deed de binnendienst en Cornelis de buitendienst met klantcontacten. Ze hadden klanten van Muggenbeet tot Archangelsk. Cornelis had wel wat met Rusland. Hij is o.a. naar Riga op huwelijksreis geweest en had Russisiche beleggingen in olie. Leuk detail, de firma had geen fysiek adres, maar wel het intercontinentale telefoonnummer 2 in IJlst.
Toen Cornelis ouder werd heeft Abraham de zaak doorgezet. Op enig moment is de fabriek verkocht aan dhr. Th.M.H. Ament. Doordat de bereikbaarheid van het fabrieksterrein onvoldoende was om de vraag naar producten aan te kunnen, is de firma “met haar hele hebben en houden” rond 1955 uit IJlst vertrokken en heeft zich gevestigd aan het Grootzand 81 in Sneek. Later is de firma verhuist naar de Prins Hendrikkade in Sneek.
Bedrijf C. en A. Nauta / Th.M.H. Ament. rond 1955.
Terug naar 1847:
Er blijft hier één vraag hangen waar geen antwoord voor lijkt te zijn. Zie de advertentie hieronder van 12-06-1847. Was er al een pik-fabriek? Johannes Bartholdi Nauta was in 1847, 10 jaar jong dus zal het niet hebben gekocht. Daarnaast is te lezen dat in 1848 in IJlst een Pik-fabriek en bijhorende woning geheel is afgebrand.
